Ενέργειες κληρονόμων μετά τον θάνατο συγγενικού προσώπου
Μετά τον θάνατο συγγενικού προσώπου, οι κληρονόμοι πρέπει να διευθετήσουν τις εκκρεμότητες με την Εφορία, τον ΕΦΚΑ και τις αρμόδιες υπηρεσίες, τηρώντας τις προβλεπόμενες προθεσμίες.
Απαραίτητα δικαιολογητικά
Τα βασικά έγγραφα που χρειάζονται είναι:
- Ληξιαρχική πράξη θανάτου.
- Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών.
- Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης.
- Αντίγραφο διαθήκης, εφόσον υπάρχει.
Ενέργειες στον ΕΦΚΑ
- Δήλωση θανάτου: Η ενημέρωση γίνεται συνήθως αυτόματα από το Ληξιαρχείο.
- Έξοδα κηδείας: Ο δικαιούχος μπορεί να ζητήσει αποζημίωση ηλεκτρονικά, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις και το παραστατικό έχει εκδοθεί στα στοιχεία του.
- Σύνταξη λόγω θανάτου: Ο δικαιούχος σύζυγος ή άλλος δικαιούχος μπορεί να υποβάλει αίτηση μεταβίβασης σύνταξης.
Προσοχή: Δεν πρέπει να γίνεται ανάληψη ποσών σύνταξης που καταβλήθηκαν μετά τον θάνατο, καθώς μπορεί να ζητηθεί η επιστροφή τους.
Ενέργειες στην Εφορία (ΑΑΔΕ)
- Δήλωση θανάτου και απενεργοποίηση ΑΦΜ: Συνήθως γίνεται αυτόματα. Αν δεν ενημερωθεί το μητρώο, απαιτείται σχετικό αίτημα.
- Δήλωση κληρονόμων: Υποβάλλεται μέσω της υπηρεσίας «Τα Αιτήματά μου» της ΑΑΔΕ, με τα απαραίτητα δικαιολογητικά και το έντυπο Δ210.
- Φορολογική δήλωση θανόντος: Οι κληρονόμοι υποβάλλουν τις εκκρεμείς δηλώσεις εισοδήματος του θανόντος, καθώς και τη δήλωση για τα εισοδήματα μέχρι την ημερομηνία θανάτου. Σύμφωνα με το κείμενο, η προθεσμία είναι έως τις 31 Δεκεμβρίου του αντίστοιχου έτους.
Αποποίηση ή αποδοχή κληρονομιάς
- Αποποίηση: Κατά κανόνα, η προθεσμία είναι 4 μήνες, με ειδικές εξαιρέσεις ανάλογα με την περίπτωση.
- Αποδοχή: Εφόσον ο κληρονόμος επιθυμεί να αποκτήσει την κληρονομιαία περιουσία, ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία.
- Φόρος κληρονομιάς: Μπορεί να επιβληθεί σε ακίνητα, κινητά και άλλα περιουσιακά στοιχεία.
Η προθεσμία των 4 μηνών για αποποίηση δεν πρέπει να συγχέεται με την προθεσμία υποβολής δήλωσης φόρου κληρονομιάς. Επίσης, η παρέλευση της προθεσμίας αποποίησης δεν σημαίνει ότι υπάρχει γενικά προθεσμία 6 μηνών για αποδοχή.
Ακίνητα και Ε9
- Χρειάζεται έλεγχος της ακίνητης περιουσίας του θανόντος στο Ε9.
- Εάν υπάρχουν λάθη ή παραλείψεις, μπορεί να απαιτούνται διορθώσεις προηγούμενων ετών.
- Για τη συμβολαιογραφική αποδοχή ακινήτων απαιτούνται τα σχετικά φορολογικά δικαιολογητικά, μεταξύ των οποίων το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ όπου προβλέπεται.
Ατομική επιχείρηση θανόντος
Εάν ο θανών διατηρούσε ατομική επιχείρηση, οι κληρονόμοι πρέπει να μεριμνήσουν για τη διακοπή εργασιών ή, εφόσον επιθυμούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητα, να εξετάσουν την κατάλληλη νομική και φορολογική μορφή, όπως η κοινωνία κληρονόμων.
Σύμφωνα με το κείμενο, η προθεσμία διακοπής είναι 30 ημερολογιακές ημέρες από την επομένη της λήξης της προθεσμίας αποποίησης.
Συνοπτικό checklist
- Έκδοση ληξιαρχικής πράξης θανάτου.
- Συγκέντρωση πιστοποιητικών συγγενών και διαθήκης.
- Ενημέρωση μητρώου κληρονόμων στην ΑΑΔΕ.
- Έλεγχος εκκρεμών φορολογικών δηλώσεων.
- Εξέταση δικαιώματος για έξοδα κηδείας ή σύνταξη λόγω θανάτου.
- Απόφαση για αποποίηση ή αποδοχή εντός της νόμιμης προθεσμίας.
- Έλεγχος ακινήτων, Ε9 και ΕΝΦΙΑ.
- Διευθέτηση τυχόν ατομικής επιχείρησης του θανόντος.
